استروئید

کلومیفن

کلومیفن سیترات یک SERM است، یا به عبارت دیگه تغییر دهنده گیرنده های استروژن به صورت انتخابی. اسم سخت و طولانی داره اما این یعنی چی؟

این دسته از دارو ها روی یک گروه از گیرنده ها تاثیرات موافق و یا مخالف میزارن، برای مثال کلومیفن روی گیرنده های هیپوفز استروژنی تاثیر آنتاگونیستی داره و اونو به اصطلاح بلاک یا خاموش میکنه که این کار باعث میشه هیپوفیز نتونه استروژن رو حس بکنه.

برعکس این دارو روی گیرنده های استخوان حالت موافق داره و حتی اگر استروژن کم باشه و یا نباشه میتونه اعمال استروژن رو اونجا انجام بده، کل فلسفه دارو های انتخابی به این شکل هست.

برگردیم به هیپوفیز، کلومیفن باعث میشه که محور هیپوفیزی هیپوتالاموسی استروژن رو حس نکنه ، و این کار باعث میشه LH بیشتری ترشح کنه تا تستوسترون بیشتر تولید بشه که در نتیجش استروژن بیشتر بشه. البته کلومیفن میتونه FSH رو هم بیشتر کنه.

کلومیفن خواص ضد استروژنی هم داره که معمولا بدنساز ها ازش استفاده میکنن ، که همونطور که گفتم در برخی از بافت های بدن حالت ضد استروژنی داره یکیش میتونه غدد سینه باشه. مصرف کلومیفن باعث جفت شدن این دارو با گیرنده های استروژن غدد سینه میشه و جلوی رشد این بافت رو میگیره، و اگر این دارو مصرف نمیشد استروژن بود که با این گیرنده ها جفت میشد و رشد این بافت رو تحریک میکنه. توجه داشته باشید این دارو سطوح استروژن رو کم نمیکنه و یا پروسه آروماتاز رو متوقف نمیکنه بلکه استروژن رو بلاک میکنه و یا اون رو میپوشونه.

در بیشتر موقعیت ها کلومیفن به تنهایی نمیتونه با عوارض استروژنی دارو ها مبارزه کنه ، مخصوصا دوره های پیشرفته و سنگین، در این موقعیت ها باید از دارو های مهار کننده آروماتاز استفاده کرد.

کلومیفن دارویی هست که بیشترین نقشش رو در دوران پاکسازی یا PCT نشون میده، تقریبا میشه گفت قویترین دارویی که میتونه افزایش تستوسترون طبیعی رو ایجاد کنه در خانواده SERM ها همین کلومیفن هست.

در حیطه درمانی از کلومیفن به عنوان داروی بارداری و کمک به درمان ناباروروی یاد میشه، معمولا خانوم هایی که تخمک گذاریشون به مشکل خورده و یا کم هست از این دارو استفاده میکنن، البته آقایون هم از این دارو استفاده میکنن تا تعداد اسپرم هاشون بیشتر بشه.

عوارض کلومید هم چند مورد هست که حتما باید بهش اشاره کرد، یکی از این موارد که تقریبا در همه SERM ها مشترک هست تاثیرات خلق و خویی این دارو ها هست دلیلش هم این هست که در واقع این دارو ها بسیار شبیه به استروژن هستند و روی گیرنده های این هورمون در بدن اثر میزارن، برای مثال برای برخی افراد مصرف کلومیفن باعث افسردگی میشه ، و یا میل جنسی رو به شدت کم میکنه که معمولا با قطع دارو از بین میره.

یکی دیگه از عوارض خاص کلومیفن حساسیت به نور هست که در چشم ها اتفاق میفته و در دوز های بالا میتونه چشم هارو اذیت کنه، به صورت کلی کلومیفن عوارض حس بینایی رو به همراه داره.

یکی دیگه از عوارض SERM ها آکنه هست که این دلیلش احتمالا کاهش و افزایش ناگهانی تستوسترون و وارد شدنش به بدن هست که معمولا در دوره های پاکسازی این آکنه خودش رو نشون میده.

دوز مصرفی این دارو هم برای پاکسازی معمولا بین 50 تا 100 میلیگرم در هفته هست، برای مبارزه با عوارض استروژنی هم همین دوز مورد استفاده هست .

  1. Fertil Steril. 1978 Mar;29(3):320-7.
  2. Int J Impot Res. 2003 Jun;15(3):156-65.
  3. Understanding sex biases in immunity: effects of estrogen on the differentiation and function of antigen-presenting cells. Immunol Res. 2005;31(2):91-106.
  4. The effects of normal aging on the response of the pituitary-gonadal axis to chronic clomiphene administration in men. J Androl 1991 Jul-Aug;12(4):258-63
  5. Optic neuropathy associated with clomiphene citrate therapy. Fertil Steril. 1994 Feb;61(2):390-1
  6. Visual disturbance secondary to clomiphene citrate. Arch Ophthalmol. 1995 Apr;113(4):482-4