روانشناسی ورزشی و تغذیه

پلاسیبو یا دارونماها

پلاسیبو یا دارونماها به هر آن چیزی توی پزشکی گفته میشن که به نظر یه درمان واقعی میان ولی اینطور نیستن! دارونماها میتونن به صورت قرص، آمپول و یا هرچیز دیگه ای باشن . نقطه ی مشترکی که همه ی این دارونماها دارن، داشتن موادیه که هیچ تاثیری روی سلامتی ندارن!!

اما اثر دارونمایی چیه و چطوری کار میکنه؟

پزشکان و دانشمندان برای درمان بعضی بیماریها از دارونماها استفاده میکنن. مثل افسردگی،درد ، مشکلات خواب و…
یکی از تئوری های مربوط به اثر دارونما رابطه ی بین ذهن و مغزه. به این صورت که چون فرد انتظار داره با مصرف اون دارو اتفاقی نظیر چیزی که انتظار داره براش بیافته، بدن شروع به انجام راهکارهایی میکنه که انتظار داشته اون دارو براش انجام بده.
متخصصان میگن اثر دارونما به میزان خواستن فرد هم بستگی داره، مثلا اگه فرد مصمم باشه که دردش از بین خواهد رفت این اتفاق هم براش میفته. البته این میتونه در جنبه های منفی هم تاثیرگذار باشه، مثلا اگه فرد فکر کنه که به عوارض جانبی دچار میشه، احتمالا این اتفاق هم براش می افته.
نکته جالب اینجاست که این اتفاق ها فقط توی ذهن فرد ممکنه نباشه و حالت تلقین نداشته باشه، تحقیقات نشون دادن که توی بدن هم نمود های ظاهری میتونه اتفاق بیفته، مثل افزایش سطح اندورفین در خون که ضد درد طبیعیه.

حالا این دارونماها چه ربطی به بدنسازی دارن؟

اول از همه باید بگیم که شما ممکنه خودتون ندونسته دچار این اثر شده باشید، مثل وقتی که ما هی میگیم علم گفته گلوتامین به درد ورزشکار قدرتی نمیخوره و یه سریا هی میان میگن چرا ما استفاده کردیم و واقعا تو ریکاوری بهمون کمک میکرد😂

که البته نمیشه به این به صورت علمی گفت اثر دارونما ولی دقیقا یه چیزی مثل همین اتفاق توی ذهن این عده افتاده. یعنی شنیده که گلوتامین جلوگیری میکنه از ریزش عضله و ریکاوری، پس با مصرف اون این انتظار رو از مکمل داره، ممکنه حتی ذره ای هم بدنش خودشو به زحمت برای انجام این انتظارا نندازه ها!!! ولی فرد فکر میکنه که این اتفاقا داره برای بدنش میفته!!!.

این یه مثال خیلی ساده و ابتدایی بود، ولی حتی از لحاظ علمی و دانشگاهی هم تحقیقاتی روی اثر دارو نماها توی ورزش انجام شده. تحقیقات زیادی وجود دارن که این موضوع رو بررسی کردن و در یکی از تازه ترین اونها(۱) گفته شده که اثر دارونماها در سطوح مسابقاتی ورزشکارا کاملا مشهود و کمک کننده ست.

توی تحقیق دیگه ای (۲) به تعدادی از ورزشکارا گفته شد که به اونها استروئید داده میشه و بعد از ۶ هفته تمرین با وزنه میزان پیشرفت اونها بالاتر از حد نرمال بوده.

یا توی تحقیقی،(۳) به تعداد زیادی دوچرخه سوار گفته شد مسیری ۴ کیلومتری رو رکاب بزنن، به بعضی از اونا نوشیدنی کربوهیدراتی و بعضی دارونما داده شد، نکته جالب این بود که تغییر معنا داری بین این دو دسته وجود نداشت.

حالا که متوجه اثر دارونماها شدید، خوب فکر کنید و تحقیق کنید و ببینید که دارو یا مکمل مورد نظرتون واقعا به درد میخوره یا نه.

رفرنس ها

1.Placebo Effects in Competitive Sport: Qualitative Data,Christopher J. Beedie,J Sports Sci Med. 2007 Mar; 6(1): 21–28
2.Ariel G., Saville W. (1972) Anabolic steroids: the physiological effects of placebos. Medicine and Science in Sport and Exercise 4, 124-126
3.Clark V.R., Hopkins W.G., Hawley J.A., Burke L.M. (2000) Placebo effect of carbohydrate feeding during a 4-km cycling time trial. Medicine and Science in Sport and Exercise 32, 1642-1647

One thought on “پلاسیبو یا دارونماها

  1. امیر فروزنده گفت:

    جالب بود👌

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *